Class 10 General Science Chapter 7: Control and Coordination (নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়)
Table of Contents
Introduction
In Class 10 General Science Chapter 7: Control and Coordination (নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়), we learn how living organisms regulate different activities of the body and respond to internal as well as external changes. This chapter explains the role of the nervous system, endocrine system, hormones, and different plant movements in maintaining proper coordination. To help students prepare effectively for exams, here we have compiled a set of MCQs with answers from this chapter. These multiple-choice questions will not only strengthen your understanding but also improve your problem-solving skills in objective-type questions.
The MCQs provided here are for educational and practice purposes only. While every effort has been made to ensure accuracy, students are advised to cross-check answers with their textbooks, class notes, or guidance from teachers.
Class 10 General Science Chapter 7: Control and Coordination (নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়) – MCQs with Answers
50 MCQs with Answers
1. Which part of the brain is responsible for maintaining body balance and posture?
মগজুৰ কোন অংশই দেহৰ সমতা আৰু লৰচৰ ৰক্ষা কৰাত অংশ লয়?
a) Cerebrum / চেৰিব্ৰাম
b) Cerebellum / চেৰিবেলাম
c) Medulla / মেডুলা
d) Hypothalamus / হাইপোথেলামাছ
Answer: b) Cerebellum / চেৰিবেলাম
2. What is the basic unit of the nervous system?
স্নায়ুতন্ত্ৰৰ মৌলিক একক কি?
a) Neuron / নিউৰন
b) Nephron / নেফ্ৰন
c) Axon / এক্সন
d) Synapse / চিনেপছ
Answer: a) Neuron / নিউৰন
3. The gap between two neurons is called:
দুটা নিউৰনৰ মাজৰ ফাঁকক কি বোলে?
a) Dendrite / ডেনড্ৰাইট
b) Axon / এক্সন
c) Synapse / চিনেপছ
d) Cell body / কোষৰ শৰীৰ
Answer: c) Synapse / চিনেপছ
4. Which part of the nervous system controls involuntary actions like heartbeat?
স্নায়ুতন্ত্ৰৰ কোন অংশই হৃদস্পন্দনৰ দৰে অনৈচ্ছিক ক্ৰিয়া নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
a) Cerebrum / চেৰিব্ৰাম
b) Spinal cord / স্নায়ুৰজ্জু
c) Medulla / মেডুলা
d) Cerebellum / চেৰিবেলাম
Answer: c) Medulla / মেডুলা
5. The movement of a plant towards light is called:
উদ্ভিদৰ পোহৰৰ দিশলৈ গতি কৰাটোক কি বোলে?
a) Geotropism / ভূ-কেন্দ্ৰানুবেগী
b) Phototropism / পোহৰানুবেগী
c) Hydrotropism / জলানুবেগী
d) Chemotropism / কিম’ট্ৰপিজম
Answer: b) Phototropism / পোহৰানুবেগী
6. Reflex actions are controlled by:
প্ৰতীপ ক্ৰিয়া কিহে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
a) Brain / মগজু
b) Spinal cord / স্নায়ুৰজ্জু
c) Cerebellum / চেৰিবেলাম
d) Hypothalamus / হাইপোথেলামাছ
Answer: b) Spinal cord / স্নায়ুৰজ্জু
7. Which hormone regulates blood sugar levels in humans?
মানুহৰ তেজৰ চেনীৰ মাত্ৰা কোন হৰমনে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
a) Adrenaline / এড্ৰিনেলিন
b) Insulin / ইনচুলিন
c) Thyroxine / থাইৰক্সিন
d) Testosterone / টেষ্টষ্টেৰন
Answer: b) Insulin / ইনচুলিন
8. The growth of pollen tubes towards ovules is an example of:
পৰাগ নলীৰ ডিম্বকৰ দিশত বৃদ্ধি হোৱাটো কিৰ উদাহৰণ?
a) Phototropism / পোহৰানুবেগী
b) Chemotropism / কিম’ট্ৰপিজম
c) Geotropism / ভূ-কেন্দ্ৰানুবেগী
d) Hydrotropism / জলানুবেগী
Answer: b) Chemotropism / কিম’ট্ৰপিজম
9. Which gland is called the master gland?
কোনটো গ্ৰন্থিক মাষ্টাৰ গ্ৰন্থি বুলি কোৱা হয়?
a) Thyroid / থাইৰয়ড
b) Pituitary / পিটুইটাৰী
c) Adrenal / এড্ৰিনেল
d) Pancreas / পেঞ্চিয়াছ
Answer: b) Pituitary / পিটুইটাৰী
10. The brain is protected by which structure?
মগজুক কোন গঠনে সুৰক্ষা দিয়ে?
a) Spinal cord / স্নায়ুৰজ্জু
b) Skull / মাথৰ খুলি
c) Ribs / পঞ্জৰা
d) Vertebral column / মেৰুদণ্ড
Answer: b) Skull / মাথৰ খুলি
11. Which hormone is responsible for growth in humans?
মানুহৰ বৃদ্ধিৰ বাবে কোন হৰমন দায়ী?
a) Insulin / ইনচুলিন
b) Growth hormone / বৃদ্ধি হৰমন
c) Adrenaline / এড্ৰিনেলিন
d) Thyroxine / থাইৰক্সিন
Answer: b) Growth hormone / বৃদ্ধি হৰমন
12. The movement of plant roots towards water is called:
উদ্ভিদৰ শিপাৰ পানীৰ দিশলৈ গতি কৰাটোক কি বোলে?
a) Geotropism / ভূ-কেন্দ্ৰানুবেগী
b) Hydrotropism / জলানুবেগী
c) Phototropism / পোহৰানুবেগী
d) Chemotropism / কিম’ট্ৰপিজম
Answer: b) Hydrotropism / জলানুবেগী
13. The spinal cord is protected by:
স্নায়ুৰজ্জুক কিহে সুৰক্ষা দিয়ে?
a) Skull / মাথৰ খুলি
b) Vertebral column / মেৰুদণ্ড
c) Rib cage / পঞ্জৰা
d) Sternum / ষ্টাৰ্নাম
Answer: b) Vertebral column / মেৰুদণ্ড
14. Which part of the neuron receives signals?
নিউৰনৰ কোন অংশই সংকেত গ্ৰহণ কৰে?
a) Axon / এক্সন
b) Dendrite / ডেনড্ৰাইট
c) Cell body / কোষৰ শৰীৰ
d) Synapse / চিনেপছ
Answer: b) Dendrite / ডেনড্ৰাইট
15. The hormone adrenaline is secreted by which gland?
এড্ৰিনেলিন হৰমন কোন গ্ৰন্থিৰ পৰা নিৰ্গত হয়?
a) Thyroid / থাইৰয়ড
b) Pituitary / পিটুইটাৰী
c) Adrenal / এড্ৰিনেল
d) Pancreas / পেঞ্চিয়াছ
Answer: c) Adrenal / এড্ৰিনেল
16. The reflex arc consists of:
প্ৰতীপ কাৰ্কত কি কি থাকে?
a) Receptor, sensory neuron, motor neuron / গ্ৰাহক, সংবেদী নিউৰন, মটৰ নিউৰন
b) Brain, spinal cord, muscles / মগজু, স্নায়ুৰজ্জু, পেশী
c) Receptor, brain, effector / গ্ৰাহক, মগজু, কাৰ্যকৰ্তা
d) Sensory neuron, motor neuron, brain / সংবেদী নিউৰন, মটৰ নিউৰন, মগজু
Answer: a) Receptor, sensory neuron, motor neuron / গ্ৰাহক, সংবেদী নিউৰন, মটৰ নিউৰন
17. The plant hormone responsible for cell division is:
কোষ বিভাজনৰ বাবে দায়ী উদ্ভিদ হৰমন কি?
a) Auxin / অক্সিন
b) Gibberellin / জিবেৰেলিন
c) Cytokinin / চাইট’কাইনিন
d) Abscisic acid / এবছিচিক এচিড
Answer: c) Cytokinin / চাইট’কাইনিন
18. Which part of the brain controls voluntary actions like walking?
মগজুৰ কোন অংশই খোজ কঢ়াৰ দৰে ঐচ্ছিক ক্ৰিয়া নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
a) Cerebellum / চেৰিবেলাম
b) Cerebrum / চেৰিব্ৰাম
c) Medulla / মেডুলা
d) Hypothalamus / হাইপোথেলামাছ
Answer: b) Cerebrum / চেৰিব্ৰাম
19. The hormone that promotes fruit ripening is:
ফল পকোৱাৰ বাবে দায়ী হৰমন কি?
a) Auxin / অক্সিন
b) Ethylene / ইথাইলিন
c) Gibberellin / জিবেৰেলিন
d) Cytokinin / চাইট’কাইনিন
Answer: b) Ethylene / ইথাইলিন
20. The nervous system and endocrine system together perform the function of:
স্নায়ুতন্ত্ৰ আৰু অন্তঃস্ৰাৱী তন্ত্ৰই একেলগে কি কাম কৰে?
a) Digestion / পাচন
b) Control and coordination / নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়
c) Respiration / শ্বাস-প্ৰশ্বাস
d) Excretion / ৰেচন
Answer: b) Control and coordination / নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়
21. The movement of a plant in response to touch is called:
স্পৰ্শৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত উদ্ভিদৰ গতি কি বোলে?
a) Thigmotropism / থিগম’ট্ৰপিজম
b) Phototropism / পোহৰানুবেগী
c) Geotropism / ভূ-কেন্দ্ৰানুবেগী
d) Hydrotropism / জলানুবেগী
Answer: a) Thigmotropism / থিগম’ট্ৰপিজম
22. The hormone secreted during stress or emergency is:
চাপ বা জৰুৰী অৱস্থাত নিৰ্গত হৰমন কি?
a) Insulin / ইনচুলিন
b) Adrenaline / এড্ৰিনেলিন
c) Thyroxine / থাইৰক্সিন
d) Testosterone / টেষ্টষ্টেৰন
Answer: b) Adrenaline / এড্ৰিনেলিন
23. Which part of the brain regulates hunger and thirst?
মগজুৰ কোন অংশই ভোক আৰু পিয়াহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
a) Cerebellum / চেৰিবেলাম
b) Hypothalamus / হাইপোথেলামাছ
c) Medulla / মেডুলা
d) Cerebrum / চেৰিব্ৰাম
Answer: b) Hypothalamus / হাইপোথেলামাছ
24. The movement of plant roots towards gravity is called:
উদ্ভিদৰ শিপাৰ মাধ্যাকৰ্ষণৰ দিশলৈ গতি কৰাটোক কি বোলে?
a) Phototropism / পোহৰানুবেগী
b) Geotropism / ভূ-কেন্দ্ৰানুবেগী
c) Hydrotropism / জলানুবেগী
d) Chemotropism / কিম’ট্ৰপিজম
Answer: b) Geotropism / ভূ-কেন্দ্ৰানুবেগী
25. Which gland secretes thyroxine hormone?
থাইৰক্সিন হৰমন কোন গ্ৰন্থিয়ে নিৰ্গত কৰে?
a) Pituitary / পিটুইটাৰী
b) Thyroid / থাইৰয়ড
c) Adrenal / এড্ৰিনেল
d) Pancreas / পেঞ্চিয়াছ
Answer: b) Thyroid / থাইৰয়ড
26. The function of the spinal cord is to:
স্নায়ুৰজ্জুৰ কাম কি?
a) Control voluntary actions / ঐচ্ছিক ক্ৰিয়া নিয়ন্ত্ৰণ
b) Conduct reflex actions / প্ৰতীপ ক্ৰিয়া পৰিচালনা
c) Regulate heartbeat / হৃদস্পন্দন নিয়ন্ত্ৰণ
d) Control memory / স্মৃতি নিয়ন্ত্ৰণ
Answer: b) Conduct reflex actions / প্ৰতীপ ক্ৰিয়া পৰিচালনা
27. Which plant hormone inhibits growth?
কোন উদ্ভিদ হৰমনে বৃদ্ধি বাধা দিয়ে?
a) Auxin / অক্সিন
b) Gibberellin / জিবেৰেলিন
c) Abscisic acid / এবছিচিক এচিড
d) Cytokinin / চাইট’কাইনিন
Answer: c) Abscisic acid / এবছিচিক এচিড
28. The part of the neuron that transmits signals is:
নিউৰনৰ কোন অংশই সংকেত প্ৰেৰণ কৰে?
a) Dendrite / ডেনড্ৰাইট
b) Axon / এক্সন
c) Cell body / কোষৰ শৰীৰ
d) Synapse / চিনেপছ
Answer: b) Axon / এক্সন
29. The chemical substances that coordinate activities in plants are called:
উদ্ভিদত কাৰ্যকলাপ সমন্বয় কৰা ৰাসায়নিক পদাৰ্থক কি বোলে?
a) Enzymes / এনজাইম
b) Hormones / হৰমন
c) Vitamins / ভিটামিন
d) Proteins / প্ৰটিন
Answer: b) Hormones / হৰমন
30. The brain and spinal cord together form the:
মগজু আৰু স্নায়ুৰজ্জুৱে একেলগে কি গঠন কৰে?
a) Peripheral nervous system / পৰিধি স্নায়ুতন্ত্ৰ
b) Central nervous system / কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
c) Autonomic nervous system / স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
d) Somatic nervous system / সোমাটিক স্নায়ুতন্ত্ৰ
Answer: b) Central nervous system / কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
31. Which hormone is responsible for closing stomata in plants?
উদ্ভিদৰ স্ট’মাটা বন্ধ কৰাৰ বাবে কোন হৰমন দায়ী?
a) Auxin / অক্সিন
b) Abscisic acid / এবছিচিক এচিড
c) Gibberellin / জিবেৰেলিন
d) Cytokinin / চাইট’কাইনিন
Answer: b) Abscisic acid / এবছিচিক এচিড
32. The knee-jerk reflex is an example of:
আঁঠুৰ ঝাঁকনি প্ৰতীপ ক্ৰিয়া কিৰ উদাহৰণ?
a) Voluntary action / ঐচ্ছিক ক্ৰিয়া
b) Involuntary action / অনৈচ্ছিক ক্ৰিয়া
c) Learned action / শিকা ক্ৰিয়া
d) Conditioned reflex / শৰ্তযুক্ত প্ৰতীপ
Answer: b) Involuntary action / অনৈচ্ছিক ক্ৰিয়া
33. The hormone responsible for elongation of plant stems is:
উদ্ভিদৰ কাণ্ডৰ দীঘলীকৰণৰ বাবে দায়ী হৰমন কি?
a) Cytokinin / চাইট’কাইনিন
b) Gibberellin / জিবেৰেলিন
c) Abscisic acid / এবছিচিক এচিড
d) Ethylene / ইথাইলিন
Answer: b) Gibberellin / জিবেৰেলিন
34. Which part of the brain controls breathing?
মগজুৰ কোন অংশই শ্বাস-প্ৰশ্বাস নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
a) Cerebrum / চেৰিব্ৰাম
b) Cerebellum / চেৰিবেলাম
c) Medulla / মেডুলা
d) Hypothalamus / হাইপোথেলামাছ
Answer: c) Medulla / মেডুলা
35. The movement of a plant in response to a stimulus that is not directional is called:
উদ্ভিদৰ এনে গতি যি কোনো নিৰ্দিষ্ট দিশৰ প্ৰতি নহয়, তাক কি বোলে?
a) Tropism / ট্ৰপিজম
b) Nastic movement / নাষ্টিক গতি
c) Reflex action / প্ৰতীপ ক্ৰিয়া
d) Tactic movement / টেকটিক গতি
Answer: b) Nastic movement / নাষ্টিক গতি
36. The hormone secreted by the testes is:
টেষ্টিছৰ পৰা নিৰ্গত হৰমন কি?
a) Estrogen / ইষ্ট্ৰজেন
b) Testosterone / টেষ্টষ্টেৰন
c) Progesterone / প্ৰজেষ্টেৰন
d) Thyroxine / থাইৰক্সিন
Answer: b) Testosterone / টেষ্টষ্টেৰন
37. The touch-me-not plant shows which type of movement?
লাজুকী লতাই কি ধৰণৰ গতি দেখুৱায়?
a) Phototropism / পোহৰানুবেগী
b) Thigmotropism / থিগম’ট্ৰপিজম
c) Nastic movement / নাষ্টিক গতি
d) Geotropism / ভূ-কেন্দ্ৰানুবেগী
Answer: c) Nastic movement / নাষ্টিক গতি
38. The deficiency of which hormone causes goitre?
কোন হৰমনৰ অভাৱত গলগণ্ড ৰোগ হয়?
a) Insulin / ইনচুলিন
b) Thyroxine / থাইৰক্সিন
c) Adrenaline / এড্ৰিনেলিন
d) Growth hormone / বৃদ্ধি হৰমন
Answer: b) Thyroxine / থাইৰক্সিন
39. Which part of the nervous system controls the digestive system?
স্নায়ুতন্ত্ৰৰ কোন অংশই পাচনতন্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
a) Somatic nervous system / সোমাটিক স্নায়ুতন্ত্ৰ
b) Autonomic nervous system / স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
c) Central nervous system / কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
d) Peripheral nervous system / পৰিধি স্নায়ুতন্ত্ৰ
Answer: b) Autonomic nervous system / স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
40. The hormone that promotes apical dominance in plants is:
উদ্ভিদত শীৰ্ষ প্ৰাধান্যৰ বাবে দায়ী হৰমন কি?
a) Auxin / অক্সিন
b) Gibberellin / জিবেৰেলিন
c) Cytokinin / চাইট’কাইনিন
d) Ethylene / ইথাইলিন
Answer: a) Auxin / অক্সিন
41. The part of the brain responsible for memory and thinking is:
মগজুৰ কোন অংশ স্মৃতি আৰু চিন্তাৰ বাবে দায়ী?
a) Cerebellum / চেৰিবেলাম
b) Cerebrum / চেৰিব্ৰাম
c) Medulla / মেডুলা
d) Hypothalamus / হাইপোথেলামাছ
Answer: b) Cerebrum / চেৰিব্ৰাম
42. The chemical substance that transmits nerve impulses across synapses is called:
চিনেপছৰ মাজেৰে স্নায়ুৰ সংকেত প্ৰেৰণ কৰা ৰাসায়নিক পদাৰ্থক কি বোলে?
a) Hormone / হৰমন
b) Neurotransmitter / নিউৰ’ট্ৰান্সমিটাৰ
c) Enzyme / এনজাইম
d) Protein / প্ৰটিন
Answer: b) Neurotransmitter / নিউৰ’ট্ৰান্সমিটাৰ
43. The hormone responsible for seed dormancy is:
বীজৰ নিষ্ক্ৰিয়তাৰ বাবে দায়ী হৰমন কি?
a) Auxin / অক্সিন
b) Gibberellin / জিবেৰেলিন
c) Abscisic acid / এবছিচিক এচিড
d) Cytokinin / চাইট’কাইনিন
Answer: c) Abscisic acid / এবছিচিক এচিড
44. The reflex action is an example of which type of response?
প্ৰতীপ ক্ৰিয়া কি ধৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ উদাহৰণ?
a) Slow response / লেহেমীয়া প্ৰতিক্ৰিয়া
b) Immediate response / তৎক্ষণাত প্ৰতিক্ৰিয়া
c) Learned response / শিকা প্ৰতিক্ৰিয়া
d) Delayed response / বিলম্বিত প্ৰতিক্ৰিয়া
Answer: b) Immediate response / তৎক্ষণাত প্ৰতিক্ৰিয়া
45. The hormone secreted by the ovaries is:
ডিম্বাশয়ৰ পৰা নিৰ্গত হৰমন কি?
a) Testosterone / টেষ্টষ্টেৰন
b) Estrogen / ইষ্ট্ৰজেন
c) Thyroxine / থাইৰক্সিন
d) Insulin / ইনচুলিন
Answer: b) Estrogen / ইষ্ট্ৰজেন
46. The movement of a plant due to the opening and closing of stomata is:
স্ট’মাটাৰ খোলা আৰু বন্ধ হোৱাৰ বাবে উদ্ভিদৰ গতি কি?
a) Tropism / ট্ৰপিজম
b) Nastic movement / নাষ্টিক গতি
c) Tactic movement / টেকটিক গতি
d) Geotropism / ভূ-কেন্দ্ৰানুবেগী
Answer: b) Nastic movement / নাষ্টিক গতি
47. The deficiency of which hormone causes diabetes?
কোন হৰমনৰ অভাৱত ডায়েবেটিছ হয়?
a) Thyroxine / থাইৰক্সিন
b) Insulin / ইনচুলিন
c) Adrenaline / এড্ৰিনেলিন
d) Growth hormone / বৃদ্ধি হৰমন
Answer: b) Insulin / ইনচুলিন
48. The part of the brain that connects it to the spinal cord is:
মগজুৰ কোন অংশই ইয়াক স্নায়ুৰজ্জুৰ সৈতে সংযোগ কৰে?
a) Cerebrum / চেৰিব্ৰাম
b) Cerebellum / চেৰিবেলাম
c) Medulla / মেডুলা
d) Hypothalamus / হাইপোথেলামাছ
Answer: c) Medulla / মেডুলা
49. The hormone that promotes flowering in plants is:
উদ্ভিদত ফুল ফুলাৰ বাবে দায়ী হৰমন কি?
a) Auxin / অক্সিন
b) Gibberellin / জিবেৰেলিন
c) Cytokinin / চাইট’কাইনিন
d) Ethylene / ইথাইলিন
Answer: b) Gibberellin / জিবেৰেলিন
50. The nervous system that controls voluntary muscles is:
ঐচ্ছিক পেশী নিয়ন্ত্ৰণ কৰা স্নায়ুতন্ত্ৰ কি?
a) Autonomic nervous system / স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
b) Somatic nervous system / সোমাটিক স্নায়ুতন্ত্ৰ
c) Central nervous system / কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
d) Peripheral nervous system / পৰিধি স্নায়ুতন্ত্ৰ
Answer: b) Somatic nervous system / সোমাটিক স্নায়ুতন্ত্ৰ
Previous Year Question Paper Download
| HSLC Final Previous Year Question Paper PDF | Free Download |
| HS Final Previous Year Question Paper PDF | Free Download |