Table of Contents
‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাৰ সাৰাংশ:
ভূমিকা:
হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ ‘ দৃশ্যন্তৰ’ এটি বাস্তৱধৰ্মী কবিতা। এই কবিতাটোৰ মাজেৰে কবিয়ে আধুনিক নৰগীকৰণৰ ফলত প্ৰকৃতি আৰু মানৱ সমাজলৈ অহা দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনৰ ছবি এখন দাঙি ধৰিছে।
অতীতৰ ছবি:
কবিয়ে পঁচিছ বছৰ আগতে দেখা ঠাইখিনিৰ কথা সুঁৱৰিছে। সেই সময়ত ঠাইখনত প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য বিৰাজ কৰিছিল। তাত আছিল মুকলি বতাহ, সেউজীয়া পাহাৰৰ দৃশ্য, এজোপা কামিনী-কাঞ্চন গছ, এটা সৰু পুখুৰী আৰু এটা সৰু পঁজা ঘৰ। সেই ঘৰৰ মানুহজনে প্ৰকৃতিৰ কোলাত বৰ শান্তিত বসবাস কৰিছিল।
বৰ্তমানৰ পৰিৱৰ্তন (দৃশ্যন্তৰ):
কিন্তু পঁচিছ বছৰৰ পাছত সেই ঠাইখনৰ দৃশ্য সম্পূৰ্ণ সলনি হৈ গ’ল। এতিয়া তাত মুকলি বতাহ নাই, বতাহজাক অট্টালিকাৰ বেৰত খুন্দা খাই হাহাকাৰ কৰে। সেই সৰু পঁজাটোৰ ঠাইত গঢ়ি উঠিল সাতমহলীয়া অট্টালিকা। গছ-গছনি আৰু পুখুৰী নাইকিয়া হ’ল। ঠাইখন ‘কংক্ৰীটৰ হাবি’লৈ পৰিৱৰ্তন হ’ল।
মানৱীয় সংকট:
কেৱল প্ৰকৃতিয়েই নহয়, মানুহৰ জীৱনলৈও পৰিৱৰ্তন আহিল। যিজন মানুহে এদিন তাত শান্তিত আছিল, তেওঁ এতিয়া নিজৰ ঘৰৰ ঠিকনা বিচাৰি নাপায়। চহৰৰ ভিৰৰ মাজত তেওঁ অকলশৰীয়া। কবিয়ে লক্ষ্য কৰিছে যে চহৰত মানুহবোৰ ইমানেই ব্যস্ত আৰু আত্মকেন্দ্ৰিক হৈ পৰিছে যে কোনেও কাৰো খবৰ নাৰাখে। ওচৰ-চুবুৰীয়া অচিনাকি হৈ পৰিছে। আনকি মৰিলে দাহ কৰিবলৈও মানুহৰ অভাৱ হয়।
সামৰণি:
মুঠতে, ‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাটোৱে দেখুৱাইছে যে আধুনিক উন্নয়নে আমাক অট্টালিকা আৰু সুখ-স্বাচ্ছন্দ্য দিছে সঁচা, কিন্তু আমাৰ পৰা কাঢ়ি নিছে প্ৰকৃতিৰ সৰলতা, শান্তি আৰু মানুহৰ মাজৰ আন্তৰিকতা। সেউজীয়া অৰণ্য ধ্বংস কৰি মানুহে নিজৰ বাবে এক বিপদসংকুল আৰু আৱেগহীন ‘জতুগৃহ’ নিৰ্মাণ কৰিছে।
১। চমু উত্তৰ দিয়া:
(ক) কবিয়ে কিমান বছৰৰ আগতে মানুহজনক লগ পাইছিল?
উত্তৰ: কবিয়ে পঁচিছ (২৫) বছৰৰ আগতে মানুহজনক লগ পাইছিল।
(খ) মানুহজনে কিয় নিজৰ ঘৰ বিচাৰি পোৱা নাছিল?
উত্তৰ: মানুহজনে এৰি থৈ যোৱা সেউজীয়া অৰণ্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ ধ্বংস কৰি তাত নতুনকৈ চহৰ, বজাৰ আৰু অট্টালিকা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ঠাইখনৰ সম্পূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন বা ‘দৃশ্যন্তৰ’ ঘটিছিল। এই আমূল পৰিৱৰ্তনৰ বাবেই মানুহজনে নিজৰ পুৰণি ঘৰ বিচাৰি পোৱা নাছিল।
(গ) মানুহজনে নিজৰ ঘৰৰ পদুলি ক’ত বিচাৰিছিল?
উত্তৰ: মানুহজনে নিজৰ ঘৰৰ পদুলি বৰ্তমানৰ ব্যস্ত মহানগৰীৰ ভিৰ বা জনসমুদ্ৰৰ মাজত বিচাৰিছিল
(ঘ) মানুহজনৰ ঘৰৰ দাঁতিত কিহে নমস্কাৰৰ ভংগীত আছিল?
উত্তৰ: মানুহজনৰ ঘৰৰ দাঁতিত এজোপা কামিনী-কাঞ্চন গছে নমস্কাৰৰ ভংগীত আছিল।
(ঙ) কবিয়ে কোন সময়ত মানুহজনক লগ পাইছিল?
উত্তৰ: কবিয়ে গধূলি বা সন্ধিয়া সময়ত মানুহজনক লগ পাইছিল।
২। সাতমহলীয়া ঘৰৰ বাহিৰত ৰৈ থকা মানুহজনে কবিৰ স’তে কি কি কথা পাতিছিল তোমাৰ নিজৰ কথাৰে লিখা।
উত্তৰ: পঁচিছ বছৰৰ পাছত কবিয়ে যি ঠাইত মানুহজনক লগ পাইছিল, তাত এতিয়া সাতমহলীয়া অট্টালিকা। সেই অট্টালিকাৰ বাহিৰত ৰৈ মানুহজনে কবিৰ আগত নিজৰ অসহায় অৱস্থাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ এই ঠাইত থকা নিজৰ পঁজা ঘৰটো, ঘৰৰ কাষৰ পুখুৰীটো আৰু কামিনী-কাঞ্চন গছজোপা বিচাৰি পোৱা নাই। বৰ্তমানৰ পৰিৱেশ দেখি তেওঁ বিভ্ৰান্ত হৈছিল আৰু কবিক সুধিছিল যে তেওঁ সঁচাকৈয়ে নিজৰ ঘৰৰ ঠিকনাতে থিয় হৈ আছে নে নাই। মানুহজনে আধুনিক চহৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগত খাপ খাব নোৱাৰি নিজৰ হেৰোৱা অতীতক বিচাৰি হাহাকাৰ কৰিছিল।
৩। ‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাটোৰ মূলভাৱ লিখা।
উত্তৰ: হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ ‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাটিৰ মূলভাৱ হ’ল— সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে চহৰীকৰণৰ প্ৰভাৱত প্ৰকৃতি আৰু মানৱীয় সম্পৰ্কৰ কেনেদৰে স্খলন ঘটিছে, তাৰ এক বাস্তৱধৰ্মী চিত্ৰণ। কবিয়ে দেখুৱাইছে যে আধুনিক সভ্যতাৰ গ্ৰাসত পৰি সেউজীয়া প্ৰকৃতি, মুকলি বতাহ আৰু মানুহৰ সৰল জীৱনত কেনে এক ‘দৃশ্যন্তৰ’ বা দৃশ্যৰ সলনি ঘটিছে। মানুহে প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰি গঢ়ি তোলা ‘কংক্ৰীটৰ হাবি’ বা মহানগৰীত মানুহৰ মাজত কোনো আন্তৰিকতা নাই, এজন আনজনৰ বাবে অচিনাকি। এই যান্ত্ৰিকতাই মানুহক কেনেকৈ অকলশৰীয়া কৰি পেলাইছে, সেয়াই কবিতাটোৰ মূলভাৱ ।
৪। “বৰ শান্তিত আছোঁ / এই পঁজাটিত।” — কোনে, কিয় এইদৰে কৈছিল? কথাষাৰৰ অন্তৰ্নিহিত ভাৱ মোকলাই লিখা।
উত্তৰ:
কোনে কৈছিল: এই কথাষাৰ কবিয়ে ২৫ বছৰ আগতে লগ পোৱা সেই ঘৰৰ গৰাকী মানুহজনে কৈছিল।
কিয় কৈছিল: তেওঁৰ সৰু পঁজা ঘৰটোৰ চাৰিওফালৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, মুকলি বতাহ আৰু শান্তিময় জীৱনৰ বাবে তেওঁ অতি সন্তুষ্ট আছিল, সেয়ে তেওঁ এইদৰে কৈছিল।
অন্তৰ্নিহিত ভাৱ: এই কথাষাৰৰ জৰিয়তে কবিয়ে বুজাব বিচাৰিছে যে সুখ আৰু শান্তি অট্টালিকা বা ধন-সম্পদৰ মাজত নাথাকে, ই থাকে সৰলতা আৰু প্ৰকৃতিৰ সান্নিধ্যত। মানুহজনৰ পঁজাটি সৰু হ’লেও তাত যি মানসিক প্ৰশান্তি আছিল, সেয়া আজিৰ বিলাসী অট্টালিকাত পোৱা নাযায়।
৫। “হেৰা অচিনাকি মানুহজন, তোমাক কি লাগেহে ইয়াত?” — কোনে কিয় কবিক এনেদৰে সুধিছে বুজাই লিখা।
উত্তৰ:
কোনে সুধিছে: সাতমহলীয়া অট্টালিকাটোৰ সমুখত থকা দাৰোৱান বা চকীদাৰজনে কবিক এইদৰে সুধিছে।
কিয় সুধিছে: কবিয়ে যেতিয়া ২৫ বছৰৰ আগৰ স্মৃতি বিচাৰি সেই সাতমহলীয়া ঘৰটোৰ সমুখত ৰৈছিল, তেতিয়া দাৰোৱানজনে কবিক চিনি পোৱা নাছিল। চহৰৰ মানুহবোৰ সদায় সন্দেহবাদী আৰু ব্যস্ত, অচিনাকি মানুহক তেওঁলোকে সহজভাৱে ল’ব নোৱাৰে। আধুনিক চহৰীয়া জীৱনৰ ৰুক্ষতা আৰু মানুহৰ মাজত গঢ়ি উঠা দূৰত্ব বুজাবলৈকে দাৰোৱানৰ মুখেৰে এই প্ৰশ্নটো উপস্থাপন কৰা হৈছে।
৬। ‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাটোত কবিয়ে কিদৰে পৰিৱৰ্তিত সামাজিক জীৱনৰ ছবি আঁকিছে তোমাৰ ভাষাৰে বুজাই লিখা।
উত্তৰ: ‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাটোত কবিয়ে গ্ৰাম্য সৰলতাৰ পৰা জটিল চহৰীয়া জীৱনলৈ হোৱা পৰিৱৰ্তনৰ ছবি স্পষ্টকৈ আঁকিছে।
আগতে মানুহৰ ঘৰবোৰ মুকলি আছিল, মানুহৰ মাজত আন্তৰিকতা আছিল আৰু প্ৰকৃতিৰ লগত এক নিবিড় সম্পৰ্ক আছিল। কিন্তু বৰ্তমানৰ সামাজিক জীৱনত মানুহ আত্মকেন্দ্ৰিক হৈ পৰিছে। মানুহে এতিয়া ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ খবৰ নাৰাখে। “মৰিলে দাহ কৰিবলৈও এজন মানুহ নাই”— এই উক্তিৰ জৰিয়তে কবিয়ে সামাজিক বিচ্ছিন্নতাৰ চৰম ৰূপটো প্ৰকাশ কৰিছে। চহৰৰ যান্ত্ৰিকতাৰ মাজত মানুহবোৰ কেৱল নিজৰ স্বাৰ্থ আৰু ব্যস্ততাৰ মাজত আৱদ্ধ হৈ পৰিছে, য’ত আৱেগ-অনুভূতিৰ কোনো স্থান নাই।
৭। ‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাটোৰ কবিগৰাকীৰ চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰ: ‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাটোৰ কবি হৰেকৃষ্ণ ডেকা অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী বিশিষ্ট কবি, গল্পকাৰ আৰু প্ৰবন্ধকাৰ। তেখেতৰ জন্ম হয় ১৯৪৩ চনত তিনিচুকীয়াত। তেখেত এজন ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱাৰ (IPS) বিষয়া আছিল আৰু অসম আৰক্ষীৰ সঞ্চালক প্ৰধান (DGP) হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছিল। তেখেতৰ উল্লেখযোগ্য কবিতা পুথিসমূহ হ’ল— ‘স্বৰবোৰ’, ‘ৰাতir শোভাযাত্ৰা’, ‘আন এজন’ ইত্যাদি। ‘আন এজন’ কাব্যগ্ৰন্থৰ বাবে তেখেতে ১৯৮৭ চনত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰে। তেখেতৰ কবিতাত আধুনিক জীৱনৰ জটিলতা আৰু মানৱীয় মূল্যবোধৰ সংকট সুন্দৰকৈ ফুটি উঠে।
৮। ব্যাখ্যা কৰা:
(ক) ‘মৰিলে দাহ কৰিবলৈও এজন মানুহ নাই।’
উত্তৰ: উক্ত কথাফাঁকি হৰেকৃষ্ণ ডেকা বিৰচিত ‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে মহানগৰীৰ যান্ত্ৰিক জীৱনৰ নিসংগতা আৰু মানৱীয় সম্পৰ্কহীনতাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। চহৰত মানুহবোৰ ইমানেই ব্যস্ত আৰু আত্মকেন্দ্ৰিক যে কোনেও কাৰো খবৰ নাৰাখে। ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ মাজত কোনো চিনাকি বা মৰম-চেনেহ নাথাকে। ফলস্বৰূপে, কাৰোবাৰ মৃত্যু হ’লেও শ্মশানলৈ নিবলৈ বা দাহ কৰিবলৈ মানুহৰ অভাৱ হয়। এই শাৰীটোৱে চহৰীয়া জীৱনৰ কৰুণ বাস্তৱক উদঙাই দিছে।
(খ) ‘জতুগৃহৰ পোৰণিত কাক কোনে চায়।’
উত্তৰ: উক্ত পংক্তিটি আমাৰ পাঠ্যপুথিৰ অন্তৰ্গত ‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাটিৰ পৰা উদ্ধৃত কৰা হৈছে।
মহাভাৰতৰ কাহিনীত জতুগৃহ (লাৰ ঘৰ) দাহনৰ দৰেই বৰ্তমানৰ চহৰীয়া জীৱনটোও সমস্যা, সংঘাত আৰু স্বাৰ্থৰ জুইত দগ্ধ। এই জটিল আৰু ব্যস্ত জীৱন সংগ্ৰামত প্ৰতিজন মানুহ নিজৰ অস্তিত্ব ৰক্ষাৰ বাবে ইমানেই ব্যস্ত যে আনৰ দুখ-কষ্টলৈ চাবলৈ কাৰো সময় নাই। বিপদৰ সময়ত বা সংকটৰ সময়ত মানুহ সম্পূৰ্ণ অকলশৰীয়া হৈ পৰে। কবিয়ে আধুনিক সমাজৰ এই স্বাৰ্থপৰ আৰু অনুভূতিহীন মানসিকতাকে ইয়াত প্ৰকাশ কৰিছে।
(গ) ‘এই কংক্ৰীটৰ হাবিখনত তেওঁক বিচাৰি নাপালোঁ আৰু।’
উত্তৰ: এই কথাষাৰ ‘দৃশ্যন্তৰ’ কবিতাৰ জৰিয়তে কবিয়ে ব্যক্ত কৰিছে।
‘কংক্ৰীটৰ হাবি’ মানে হৈছে বৰ্তমানৰ মহানগৰ, যি ঠাইত গছ-গছনিৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল ইটা-চিমেন্টৰ অট্টালিকাৰে ভৰি থাকে। ২৫ বছৰ আগৰ সেই সৰল মানুহজনক বা সেই প্ৰাচীন মূল্যবোধক কবিয়ে এই নিৰ্জীৱ চহৰখনত আৰু বিচাৰি নাপায়। ইয়াত ‘তেওঁক’ বুলি কওঁতে কেৱল নিৰ্দিষ্ট মানুহজনকেই নহয়, বৰং হেৰাই যোৱা মানৱতা, সৰলতা আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে থকা সম্পৰ্ককো বুজোৱা হৈছে, যি এই যান্ত্ৰিক চহৰত চিৰদিনৰ বাবে হেৰাই গৈছে।
ভাষা-বিষয়ক:
১। বিপৰীত শব্দ লিখা:
কেঁচা — পকা
গধূলি — পুৱা / প্ৰভাত
পোহৰ — আন্ধাৰ
শান্তি — অশান্তি
ৰূপ — কুৰূপ / অৰূপ
২। এটাকৈ সমাৰ্থক শব্দ লিখা:
জোন: চন্দ্ৰ (বা নিশাকৰ, সুধাকৰ)
ঘৰ: গৃহ (বা আলয়, আৱাস, বাৰী)
চৰা: বৈঠকখানা (বা চৰাঘৰ)
দাহ: দহন (বা পোৰা, ভস্ম)
উভতি: ঘূৰি (বা প্ৰত্যাৱৰ্তন)
৩। নঞৰ্থক শব্দ গঠন কৰা:
শান্তি: অশান্তি
চিনাকি: অচিনাকি
সহায়: অসহায়
৪। ‘নমস্কাৰ’ (নমঃ + কাৰ) শব্দটোৰ দৰে আন চাৰিটা শব্দ লিখি সন্ধি ভাঙা:
পুৰস্কাৰ = পুৰঃ + কাৰ
তিৰস্কাৰ = তিৰঃ + কাৰ
ভাস্কৰ = ভাঃ + কৰ
শ্ৰেয়স্কৰ = শ্ৰেয়ঃ + কৰ
Question Paper
| HSLC Previous Year Question Papers in PDF Format | Download PDF |
| HS Previous Year Question Papers in PDF Format | Download PDF |