Table of Contents
দশম শ্ৰেণী অসমীয়া বিষয় : অধ্যায় ২ – জিকিৰ (আজান ফকিৰ)
জিকিৰ (আজান ফকিৰ)–
এই অধ্যায়ত আজান ফকিৰ (হজৰত শ্বাহ মিলন)ৰ ৰচিত “জিকিৰ” পাঠটোৰ ভিত্তিত পাঠভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ দিয়া হৈছে। জিকিৰ হৈছে ইছলাম ধৰ্মৰ মৌলিক তত্ত্ব, আদৰ্শ আৰু আচাৰ-নীতি প্ৰকাশক ভক্তিমূলক গীতসমূহ। ইয়াত হিন্দুৰ স্তুতিগীতৰ দৰে উপদেশমূলক আৰু আধ্যাত্মিক ভাৱ প্ৰকাশ পাইছে। তলত পাঠভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰসমূহ দিয়া হৈছে, যিবোৰ SEBA পাঠ্যক্ৰম অনুসৰি সংকলিত।
ভাৱ-বিষয়ক প্ৰশ্নোত্তৰ (জিকিৰ)
১। চমু উত্তৰ দিয়া:
(ক) জিকিৰৰ ৰচক কোন?
উত্তৰ: জিকিৰৰ ৰচক হৈছে আজান ফকিৰ (হজৰত শ্বাহ মিলন), এজন ইছলাম ধৰ্মী সাধু। তেওঁ খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম শতিকাৰ কবি বুলি অনুমান কৰা হৈছে।
(খ) জিকিৰবোৰক কিহৰ লগত তুলনা কৰিব পাৰি?
উত্তৰ: জিকিৰবোৰক হিন্দুৰ ভক্তিমূলক প্ৰাৰ্থনা বা স্তুতিগীতৰ লগত তুলনা কৰিব পাৰি। উজনি অসমত প্রচলিত লোকগীত যেনে টোকাৰী, গীত, দেহ বিচাৰৰ গীত আদিৰ সুৰৰ সৈতে জিকিৰৰ সুৰৰ সাদৃশ্য আছে।
(গ) ‘জিকিৰ’ শব্দটো কি শব্দৰ পৰা ওলাইছে?
উত্তৰ: ‘জিকিৰ’ শব্দটো আৰবী ‘জিকৰ্’ বা ‘জিক্’ শব্দৰ পৰা ওলাইছে, যাৰ অৰ্থ ‘ঘনে ঘনে উচ্চাৰণ কৰা’ বা ‘স্মৰণ কৰা’।
(ঘ) আজান ফকিৰৰ মৃত্যু ক’ত হৈছিল?
উত্তৰ: আজান ফকিৰৰ মৃত্যু দিখৌমুখৰ শৰাগুৰি চাপৰিত হৈছিল।
(ঙ) জিকিৰত উল্লেখিত আদম কোন?
উত্তৰ: আদম হৈছে আল্লাই সৃষ্টি কৰা প্ৰথম মানৱ।
২। তলৰ শব্দবোৰৰ অৰ্থ লিখা: ৰছুল, মোমিন, ৰহম, কুটুব, বান্দা।
উত্তৰ:
ৰছুল: দেৱদূত, ঈশ্বৰ প্ৰেৰিত পুৰুষ, আল্লাৰ দূত বা পয়গম্বৰ।
মোমিন: বিশ্বাসী মুছলমান।
ৰহম: দয়া।
কুটুব: ধ্ৰুৱ নক্ষত্র।
বান্দা: ভৃত্য।
৩। ‘মক্কাৰ দুৱাৰত চাহাব জীৱই মাৰে তালি। যেনে শালে শ’লৰ লগত দৰিকাৰ টপালি।।’ — উল্লিখিত কবিতাফাঁকিৰ অন্তর্নিহিত ভাৱটি বিশ্লেষণ কৰা।
উত্তৰ: এই পদফাঁকিত মক্কাৰ পবিত্ৰতাৰ সৈতে মানৱ জীৱনৰ অৰ্থহীনতা তুলনা কৰা হৈছে। মক্কা হৈছে ইছলামৰ পুণ্যস্থান, য’ত হজযাত্রীসকলে পাপমোচনৰ আশাৰে যায়। কিন্তু জীৱনত সৎকৰ্ম নকৰি শেষকালত মক্কালৈ যোৱাৰ দৰে অৰ্থহীন—যেনে শাল-শ’ল মাছৰ সৈতে সৰু দৰিকণা মাছক টপালি মাৰা, যিটো অসমকক্ষ আৰু উপকাৰহীন। সৎকৰ্ম আৰু বিশ্বাসবিহীন পুণ্যচেষ্টা মোক্ষ দিয়ে নে। আল্লাৰ সন্নিধ্য মানৱ হৃদয়ত লুকাই আছে, তীৰ্থভ্ৰমণে নহয়।
ব্যাখ্যা (প্ৰসংগ, সংগতি সহ)
১। ‘পানী মৰে পিয়াহত, অগ্নি মৰে জাৰত। খোদা ৰছুল লুকাই আছে, মোমিনৰ আঁৰত।।’ — ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ:
প্ৰসংগ: এই পদফাঁকি পাঠ্যপুথিৰ “জিকিৰ”ৰ পৰা উদ্ধৃত।
সংগতি: আল্লাৰ সন্নিধ্য মানৱ হৃদয়ত লুকাই থকাৰ কথা প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
ব্যাখ্যা: পানীয়ে পিয়াহ মিটায় কিন্তু নিজৰ গুণ সম্পৰ্কে অজ্ঞ; জুইয়ে জাৰ নিবায় কিন্তু নিজৰ শক্তি নাজানে। ঠিক তেনেকৈ মানৱে আল্লাক বাহিৰত বিচাৰে কিন্তু তেওঁ মোমিনৰ (বিশ্বাসীৰ) অন্তৰত লুকাই আছে। সৎকৰ্ম আৰু বিশ্বাসে তাক লাভ কৰিব পাৰি, তীৰ্থভ্ৰমণে নহয়।
২। ‘মক্কাৰ দুৱাৰত চাহাব তিৰবেণীৰ ঘাট। বেহাব নোৱাৰে তাত মায়াই ভেটে বাট।।’ — ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ:
প্ৰসংগ: “জিকিৰ” পাঠৰ পৰা উদ্ধৃত।
সংগতি: সংসাৰৰ মায়া-মোহে মানৱক মুক্তিৰ পথত বাধা দিয়াৰ কথা।
ব্যাখ্যা: মক্কাক তিৰবেণীৰ ঘাট (পবিত্ৰ স্থান) বুলি তুলনা কৰি কোৱা হৈছে যে, মায়াত বন্দী মানৱে সেই পথ অতিক্ৰম কৰিব নোৱাৰে। সংসাৰৰ মায়াই মুক্তিৰ বাট ভুলাই দিয়ে, ফলত তীৰ্থলৈ গ’লে পূ সুখ নাপায়।
৩। ‘সজাৰ মইনাটিৰ অনেক যুগুতি। দেও মাৰি পাৰ হ’লে এৰিলে পীৰিতি।।’ — ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ:
প্ৰসংগ: “জিকিৰ” পাঠৰ পৰা উদ্ধৃত।
সংগতি: আত্মা আৰু দেহৰ সম্পৰ্ক বুজাইছে।
ব্যাখ্যা: মানৱ দেহক সজাৰ দৰে কোৱা হৈছে, য’ত আত্মা (মইনা চৰাইৰ দৰে) বন্দী। আত্মা থকালৈ দেহ সজীৱ, কিন্তু মৃত্যুৰ পৰা মুক্তি নাপায়। আত্মা ওলাই গ’লে দেহ মৃত, যেনে সজাৰ পৰা মইনা উড়ি যায়। এই ক্ষণস্থায়িত্বে সৎ জীৱনৰ প্ৰয়োজনীয়তা দেখুৱায়।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ (পৰীক্ষাৰ বাবে উপযোগী)
- জিকিৰ গীত কোন ধৰ্মাৱলীৰ মাজত প্ৰচলিত?
উত্তৰ: মুছলমান ধৰ্মাৱলীৰ মাজত।
2. মক্কা কি?
উত্তৰ: মক্কা হৈছে মুছলমানসকলৰ পবিত্ৰ তীৰ্থস্থান।
3. জিকিৰত প্ৰধানকৈ কিহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়?
উত্তৰ: ইছলাম ধৰ্মৰ মূল তত্ত্ববোৰক গীতৰ মাধ্যমে প্ৰকাশ কৰাত।
Question Paper
| HSLC Previous Year Question Papers in PDF Format | Download PDF |
| HS Previous Year Question Papers in PDF Format | Download PDF |