Important 40 MCQs For HSLC- Acids, Bases and Salts
Table of Contents
Chapter 2: Acids, Bases and Salts (অম্ল, ক্ষাৰক আৰু লৱণ)
Chapter 3 of SEBA Class 10 General Science, Acids, Bases and Salts, introduces us to substances commonly found in our daily lives that exhibit distinct chemical properties—acids, which often taste sour; bases, which are typically bitter and slippery; and salts, which result from the neutralization of acids and bases. This chapter explores their physical and chemical properties, the use of indicators to identify them, various chemical reactions including neutralization, and the importance of pH in everyday applications like agriculture, health, and industry. Understanding these concepts helps students grasp the basic principles of chemistry and their practical relevance.
The content provided here is for educational purposes and is based on the SEBA Class 10 curriculum. Despite our best efforts to ensure accuracy, there may be unintended errors or omissions. Readers are advised to refer to official textbooks and consult teachers for clarification. We are not responsible for any misunderstandings or discrepancies arising from the use of this material.
Buy PDF 💬 Chat on WhatsApp40 MCQs with Answers: Acids, Bases and Salts
- What happens when an acid solution is mixed with a base solution in a test tube?
এটা অম্লৰ দ্ৰৱ এটা ক্ষাৰকৰ দ্ৰৱৰ সৈতে পৰীক্ষা নলীত মিশ্ৰিত কৰিলে কি ঘটে?
(a) The temperature of the solution decreases
(a) দ্ৰৱৰ উষ্ণতা হ্ৰাস পায়
(b) The temperature of the solution increases
(b) দ্ৰৱৰ উষ্ণতা বৃদ্ধি পায়
(c) The temperature of the solution remains unchanged
(c) দ্ৰৱৰ উষ্ণতা অপৰিৱৰ্তিত থাকে
(d) A salt is formed
(d) লৱণ গঠন হয়
Options: (i) (a) only (ii) (a) and (c) (iii) (b) and (c) (iv) (b) and (d)
Options: (i) কেৱল (a) (ii) (a) আৰু (c) (iii) (b) আৰু (c) (iv) (b) আৰু (d)
Answer: (iv) (b) and (d)
উত্তৰ: (iv) (b) আৰু (d)
Explanation: The reaction between an acid and a base is exothermic, causing a rise in temperature and producing a salt and water.
ব্যাখ্যা: অম্ল আৰু ক্ষাৰৰ মাজৰ বিক্ৰিয়া তাপ উৎপাদক, যাৰ ফলত উষ্ণতা বৃদ্ধি পায় আৰু লৱণ আৰু পানী উৎপন্ন হয়। - Why is hydrogen chloride gas passed through a guard tube containing calcium chloride on a humid day?
আৰ্দ্ৰ দিনত হাইড্ৰ’জেন ক্ল’ৰাইড গেছ কেলচিয়াম ক্ল’ৰাইড থকা গাৰ্ড টিউবৰ মাজেৰে কিয় পাৰ কৰা হয়?
(a) To absorb the generated gas
(a) উৎপন্ন গেছ শোষণ কৰিবলৈ
(b) To moisten the gas
(b) গেছটো আৰ্দ্ৰ কৰিবলৈ
(c) To remove moisture from the gas
(c) গেছৰ পৰা আৰ্দ্ৰতা আঁতৰাবলৈ
(d) To capture Cl– ions from the gas
(d) গেছৰ পৰা Cl– আয়ন ধৰিবলৈ
Answer: (c) remove moisture from the gas
উত্তৰ: (c) গেছৰ পৰা আৰ্দ্ৰতা আঁতৰাবলৈ
Explanation: Calcium chloride acts as a drying agent, absorbing moisture from HCl gas in humid conditions.
ব্যাখ্যা: কেলচিয়াম ক্ল’ৰাইডে শুকান এজেণ্ট হিচাপে কাম কৰে, আৰ্দ্ৰ অৱস্থাত HCl গেছৰ পৰা আৰ্দ্ৰতা শোষণ কৰে। - Which salt lacks water of crystallization among the following?
তলৰ কোনটো লৱণত স্ফটিকীকৰণৰ জল নাই?
(a) Blue vitriol
(a) নীলা তুতিয়া
(b) Baking soda
(b) বেকিং চ’ডা
(c) Washing soda
(c) ৱাছিং চ’ডা
(d) Gypsum
(d) জিপচাম
Answer: (b) Baking soda
উত্তৰ: (b) বেকিং চ’ডা
Explanation: Baking soda (NaHCO3) is anhydrous, whereas the others contain water molecules in their crystalline structure.
ব্যাখ্যা: বেকিং চ’ডা (NaHCO3) জলমুক্ত, কিন্তু অন্যান্যবোৰৰ স্ফটিক গঠনত জলৰ অণু থাকে। - Which of the following represents the correct increasing order of acidic strength?
তলৰ কোনটো অম্লৰ গাঢ়তাৰ শুদ্ধ ঊৰ্ধক্ৰম প্ৰকাশ কৰে?
(a) Water < Acetic acid < Hydrochloric acid
(a) পানী < এচিটিক এচিড < হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড
(b) Water < Hydrochloric acid < Acetic acid
(b) পানী < হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড < এচিটিক এচিড
(c) Acetic acid < Water < Hydrochloric acid
(c) এচিটিক এচিড < পানী < হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড
(d) Hydrochloric acid < Water < Acetic acid
(d) হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড < পানী < এচিটিক এচিড
Answer: (a) Water < Acetic acid < Hydrochloric acid
উত্তৰ: (a) পানী < এচিটিক এচিড < হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড
Explanation: Hydrochloric acid is a strong acid, acetic acid is weaker, and water has very low acidity.
ব্যাখ্যা: হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড এটা তীব্ৰ অম্ল, এচিটিক এচিড দুৰ্বল, আৰু পানীৰ অম্লতা অতি কম। - What products are formed when zinc reacts with sodium hydroxide?
জিংকৰ সৈতে ছ’ডিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইডৰ বিক্ৰিয়াত কি উৎপন্ন হয়?
(a) Zinc hydroxide and sodium
(a) জিংক হাইড্ৰ’ক্সাইড আৰু ছ’ডিয়াম
(b) Sodium zincate and hydrogen gas
(b) ছ’ডিয়াম জিংকেট আৰু হাইড্ৰ’জেন গেছ
(c) Sodium zinc oxide and hydrogen gas
(c) ছ’ডিয়াম জিংক অক্সাইড আৰু হাইড্ৰ’জেন গেছ
(d) Sodium zincate and water
(d) ছ’ডিয়াম জিংকেট আৰু পানী
Answer: (b) Sodium zincate and hydrogen gas
উত্তৰ: (b) ছ’ডিয়াম জিংকেট আৰু হাইড্ৰ’জেন গেছ
Explanation: Zinc, being amphoteric, reacts with NaOH to produce sodium zincate (Na2ZnO2) and hydrogen gas: Zn + 2NaOH → Na2ZnO2 + H2.
ব্যাখ্যা: জিংক এটা উভয়মুখী ধাতু হিচাপে NaOHৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি ছ’ডিয়াম জিংকেট (Na2ZnO2) আৰু হাইড্ৰ’জেন গেছ উৎপন্ন কৰে: Zn + 2NaOH → Na2ZnO2 + H2। - Which acid is naturally found in tomatoes?
টমেটোত কোনটো অম্ল প্ৰাকৃতিকভাৱে পোৱা যায়?
(a) Acetic acid
(a) এচিটিক এচিড
(b) Citric acid
(b) চাইট্ৰিক এচিড
(c) Tartaric acid
(c) টাৰ্টাৰিক এচিড
(d) Oxalic acid
(d) অক্সালিক এচিড
Answer: (d) Oxalic acid
উত্তৰ: (d) অক্সালিক এচিড
Explanation: Tomatoes contain oxalic acid, along with citric and malic acids, as natural components.
ব্যাখ্যা: টমেটোত অক্সালিক এচিডৰ লগতে চাইট্ৰিক আৰু মেলিক এচিড প্ৰাকৃতিক উপাদান হিচাপে থাকে। - What is brine?
ব্ৰাইন কি?
(a) An aqueous solution of sodium hydroxide
(a) ছ’ডিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইডৰ জলীয় দ্ৰৱ
(b) An aqueous solution of sodium carbonate
(b) ছ’ডিয়াম কাৰ্বনেটৰ জলীয় দ্ৰৱ
(c) An aqueous solution of sodium chloride
(c) ছ’ডিয়াম ক্ল’ৰাইডৰ জলীয় দ্ৰৱ
(d) An aqueous solution of sodium bicarbonate
(d) ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেটৰ জলীয় দ্ৰৱ
Answer: (c) An aqueous solution of sodium chloride
উত্তৰ: (c) ছ’ডিয়াম ক্ল’ৰাইডৰ জলীয় দ্ৰৱ
Explanation: Brine is a concentrated solution of sodium chloride (NaCl) used in industrial processes like producing sodium hydroxide.
ব্যাখ্যা: ব্ৰাইন হৈছে ছ’ডিয়াম ক্ল’ৰাইড (NaCl)ৰ ঘনীভূত দ্ৰৱ, যি ছ’ডিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড উৎপাদনৰ দৰে শিল্প প্ৰক্ৰিয়াত ব্যৱহৃত হয়। - What is the chemical name of Na2CO3·10H2O?
Na2CO3·10H2Oৰ ৰাসায়নিক নাম কি?
(a) Washing soda
(a) ৱাছিং চ’ডা
(b) Baking soda
(b) বেকিং চ’ডা
(c) Bleaching powder
(c) ব্লিচিং পাউডাৰ
(d) Tartaric acid
(d) টাৰ্টাৰিক এচিড
Answer: (a) Washing soda
উত্তৰ: (a) ৱাছিং চ’ডা
Explanation: Na2CO3·10H2O is sodium carbonate decahydrate, commonly known as washing soda, used for cleaning.
ব্যাখ্যা: Na2CO3·10H2O হৈছে ছ’ডিয়াম কাৰ্বনেট ডেকাহাইড্ৰেট, যাক সাধাৰণতে ৱাছিং চ’ডা বোলা হয় আৰু ইয়াক পৰিষ্কাৰ কৰাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। - At what temperature is gypsum heated to produce Plaster of Paris?
জিপচামক কিমান উষ্ণতাত গৰম কৰি প্লাষ্টাৰ অৱ পেৰিছ তৈয়াৰ কৰা হয়?
(a) 90°C
(a) ৯০ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ
(b) 100°C
(b) ১০০ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ
(c) 110°C
(c) ১১০ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ
(d) 120°C
(d) ১২০ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ
Answer: (b) 100°C
উত্তৰ: (b) ১০০ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ
Explanation: Gypsum (CaSO4·2H2O) is heated at 100°C to lose 1.5 water molecules, forming Plaster of Paris (CaSO4·1/2H2O).
ব্যাখ্যা: জিপচাম (CaSO4·2H2O)ক ১০০ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছত গৰম কৰিলে ১.৫ জলৰ অণু হেৰায়, ফলত প্লাষ্টাৰ অৱ পেৰিছ (CaSO4·1/2H2O) গঠন হয়। - How many water molecules are present in hydrated calcium sulphate?
জলযুক্ত কেলচিয়াম ছালফেটত কিমান জলৰ অণু থাকে?
(a) 5
(a) ৫
(b) 10
(b) ১০
(c) 7
(c) ৭
(d) 2
(d) ২
Answer: (d) 2
উত্তৰ: (d) ২
Explanation: Hydrated calcium sulphate, or gypsum, has the formula CaSO4·2H2O, containing two water molecules.
ব্যাখ্যা: জলযুক্ত কেলচিয়াম ছালফেট বা জিপচামৰ সূত্ৰ CaSO4·2H2O, য’ত দুটা জলৰ অণু থাকে। - Why is sodium carbonate considered a basic salt?
ছ’ডিয়াম কাৰ্বনেটক কিয় ক্ষাৰকীয় লৱণ বোলা হয়?
(a) It is a salt of a strong acid and a strong base
(a) ই এটা তীব্ৰ অম্ল আৰু তীব্ৰ ক্ষাৰৰ লৱণ
(b) It is a salt of a weak acid and a weak base
(b) ই এটা দুৰ্বল অম্ল আৰু দুৰ্বল ক্ষাৰৰ লৱণ
(c) It is a salt of a strong acid and a weak base
(c) ই এটা তীব্ৰ অম্ল আৰু দুৰ্বল ক্ষাৰৰ লৱণ
(d) It is a salt of a weak acid and a strong base
(d) ই এটা দুৰ্বল অম্ল আৰু তীব্ৰ ক্ষাৰৰ লৱণ
Answer: (d) weak acid and strong base
উত্তৰ: (d) দুৰ্বল অম্ল আৰু তীব্ৰ ক্ষাৰ
Explanation: Sodium carbonate is formed from carbonic acid (weak) and sodium hydroxide (strong), resulting in a basic salt.
ব্যাখ্যা: ছ’ডিয়াম কাৰ্বনেট কাৰ্বনিক এচিড (দুৰ্বল) আৰু ছ’ডিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড (তীব্ৰ)ৰ পৰা গঠিত, যাৰ ফলত ই ক্ষাৰকীয় লৱণ হয়। - Which option shows the correct increasing order of acid strength?
কোনটো বিকল্পত অম্লৰ গাঢ়তাৰ শুদ্ধ ঊৰ্ধক্ৰম দেখুওৱা হৈছে?
(a) Water < Acetic acid < Hydrochloric acid
(a) পানী < এচিটিক এচিড < হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড
(b) Water < Hydrochloric acid < Acetic acid
(b) পানী < হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড < এচিটিক এচিড
(c) Acetic acid < Water < Hydrochloric acid
(c) এচিটিক এচিড < পানী < হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড
(d) Hydrochloric acid < Water < Acetic acid
(d) হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড < পানী < এচিটিক এচিড
Answer: (a) Water < Acetic acid < Hydrochloric acid
উত্তৰ: (a) পানী < এচিটিক এচিড < হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড
Explanation: Hydrochloric acid is the strongest, followed by acetic acid, with water being the least acidic.
ব্যাখ্যা: হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড সবাতোকৈ তীব্ৰ, তাৰ পিছত এচিটিক এচিড, আৰু পানীৰ অম্লতা সবাতোকৈ কম। - What should be done if concentrated acid accidentally spills on a student’s hand?
যদি এজন ছাত্ৰৰ হাতত ঘনীভূত অম্ল ভুলবশতঃ ছিটিকি পৰে, তেন্তে কি কৰিব লাগে?
(a) Wash the hand with saline solution
(a) হাতখন ছেলাইন দ্ৰৱেৰে ধুব
(b) Wash the hand with plenty of water and apply sodium bicarbonate paste
(b) হাতখন প্ৰচুৰ পানীৰে ধুই ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেটৰ পেষ্ট লগাব
(c) Wash with water and apply sodium hydroxide solution
(c) পানীৰে ধুই ছ’ডিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইডৰ দ্ৰৱ লগাব
(d) Neutralize the acid with a strong alkali
(d) তীব্ৰ ক্ষাৰৰ সৈতে অম্ল নিষ্ক্ৰিয় কৰক
Answer: (b) Wash the hand with plenty of water and apply sodium bicarbonate paste
উত্তৰ: (b) হাতখন প্ৰচুৰ পানীৰে ধুই ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেটৰ পেষ্ট লগাব
Explanation: Water dilutes the acid, and sodium bicarbonate neutralizes it safely.
ব্যাখ্যা: পানীয়ে অম্লক পাতল কৰে, আৰু ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেটে ইয়াক নিৰাপদভাৱে নিষ্ক্ৰিয় কৰে। - Which properties describe the gas released when sodium bicarbonate reacts with acetic acid?
ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেটৰ সৈতে এচিটিক এচিডৰ বিক্ৰিয়াত মুক্ত হোৱা গেছৰ কোনবোৰ বৈশিষ্ট্য বৰ্ণনা কৰে?
(i) It turns lime water milky
(i) ই চূণৰ পানীক দুগ্ধবৰ্ণ কৰে
(ii) It extinguishes a burning splinter
(ii) ই জ্বলি থকা কাঠৰ টুকুৰা নুমুৱায়
(iii) It dissolves in sodium hydroxide solution
(iii) ই ছ’ডিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড দ্ৰৱত দ্ৰৱীভূত হয়
(iv) It has a pungent smell
(iv) ইয়াৰ তীখা গোন্ধ থাকে
(a) (i) and (ii) (b) (i), (ii), and (iii) (c) (ii), (iii), and (iv) (d) (i) and (iv)
(a) (i) আৰু (ii) (b) (i), (ii), আৰু (iii) (c) (ii), (iii), আৰু (iv) (d) (i) আৰু (iv)
Answer: (a) (i) and (ii)
উত্তৰ: (a) (i) আৰু (ii)
Explanation: The gas is carbon dioxide (CO2), which makes lime water milky and extinguishes flames but has no smell and does not dissolve in NaOH.
ব্যাখ্যা: গেছটো হৈছে কাৰ্বন ডাই অক্সাইড (CO2), যিয়ে চূণৰ পানীক দুগ্ধবৰ্ণ কৰে আৰু শিখা নুমুৱায়, কিন্তু ইয়াৰ কোনো গোন্ধ নাথাকে আৰু NaOHত দ্ৰৱীভূত নহয়। - Besides kitchen use, common salt is a raw material for producing which of these?
ৰান্ধনীত ব্যৱহাৰৰ উপৰি, সাধাৰণ লৱণ কোনবোৰ উৎপাদনৰ কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহৃত হয়?
(i) Washing soda (ii) Bleaching powder (iii) Baking soda (iv) Slaked lime
(i) ৱাছিং চ’ডা (ii) ব্লিচিং পাউডাৰ (iii) বেকিং চ’ডা (iv) চূণৰ পানী
(a) (i) and (ii) (b) (i), (ii), and (iv) (c) (i) and (iii) (d) (i), (iii), and (iv)
(a) (i) আৰু (ii) (b) (i), (ii), আৰু (iv) (c) (i) আৰু (iii) (d) (i), (iii), আৰু (iv)
Answer: (c) (i) and (iii)
উত্তৰ: (c) (i) আৰু (iii)
Explanation: Common salt (NaCl) is used in the Solvay process to produce washing soda and baking soda.
ব্যাখ্যা: সাধাৰণ লৱণ (NaCl) ছলভে প্ৰক্ৰিয়াত ৱাছিং চ’ডা আৰু বেকিং চ’ডা উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহৃত হয়। - Baking powder contains sodium bicarbonate and which other component?
বেকিং পাউডাৰত ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেটৰ সৈতে আন কোন উপাদান থাকে?
(a) Hydrochloric acid
(a) হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড
(b) Tartaric acid
(b) টাৰ্টাৰিক এচিড
(c) Acetic acid
(c) এচিটিক এচিড
(d) Sulphuric acid
(d) ছালফিউৰিক এচিড
Answer: (b) Tartaric acid
উত্তৰ: (b) টাৰ্টাৰিক এচিড
Explanation: Tartaric acid reacts with sodium bicarbonate to release CO2, aiding in dough rising.
ব্যাখ্যা: টাৰ্টাৰিক এচিডে ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেটৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি CO2 মুক্ত কৰে, যি পিঠা উঠোৱাত সহায় কৰে। - Which salt, with a pH of around 8-9, is used to make crispy pakoras?
কোনটো লৱণৰ pH প্ৰায় ৮-৯, যিটো খৰখৰীয়া পকৌৰা তৈয়াৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
(a) Sodium bicarbonate
(a) ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেট
(b) Sodium carbonate
(b) ছ’ডিয়াম কাৰ্বনেট
(c) Sodium chloride
(c) ছ’ডিয়াম ক্ল’ৰাইড
(d) Sodium hydroxide
(d) ছ’ডিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড
Answer: (a) Sodium bicarbonate
উত্তৰ: (a) ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেট
Explanation: Sodium bicarbonate (baking soda) is used in cooking to make pakoras crispy, with a pH of 8-9.
ব্যাখ্যা: ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেট (বেকিং চ’ডা) পকৌৰা খৰখৰীয়া কৰিবলৈ ৰন্ধনত ব্যৱহৃত হয়, যাৰ pH ৮-৯। - Which substance is used to dissolve gold?
সোণ দ্ৰৱীভূত কৰিবলৈ কোন পদাৰ্থ ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
(a) Hydrochloric acid
(a) হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড
(b) Sulphuric acid
(b) ছালফিউৰিক এচিড
(c) Nitric acid
(c) নাইট্ৰিক এচিড
(d) Aqua regia
(d) একুৱা ৰেজিয়া
Answer: (d) Aqua regia
উত্তৰ: (d) একুৱা ৰেজিয়া
Explanation: Aqua regia, a 3:1 mixture of HCl and HNO3, is capable of dissolving noble metals like gold.
ব্যাখ্যা: একুৱা ৰেজিয়া, HCl আৰু HNO3ৰ ৩:১ মিশ্ৰণ, সোণৰ দৰে মহৎ ধাতু দ্ৰৱীভূত কৰিব পাৰে। - Which of the following salts does not have water of crystallization?
তলৰ কোনটো লৱণত স্ফটিকীকৰণৰ জল নাই?
(a) Blue vitriol
(a) নীলা তুতিয়া
(b) Washing soda
(b) ৱাছিং চ’ডা
(c) Baking soda
(c) বেকিং চ’ডা
(d) Gypsum
(d) জিপচাম
Answer: (c) Baking soda
উত্তৰ: (c) বেকিং চ’ডা
Explanation: Baking soda (NaHCO3) lacks water of crystallization, unlike the others.
ব্যাখ্যা: বেকিং চ’ডা (NaHCO3)ত স্ফটিকীকৰণৰ জল নাথাকে, অন্যান্যৰ দৰে নহয়। - What is the chemical formula of bleaching powder?
ব্লিচিং পাউডাৰৰ ৰাসায়নিক সূত্ৰ কি?
(a) Ca(OH)2
(a) Ca(OH)2
(b) CaOCl2
(b) CaOCl2
(c) CaO
(c) CaO
(d) CaCl2
(d) CaCl2
Answer: (b) CaOCl2
উত্তৰ: (b) CaOCl2
Explanation: Bleaching powder is calcium hypochlorite, with the formula CaOCl2.
ব্যাখ্যা: ব্লিচিং পাউডাৰ হৈছে কেলচিয়াম হাইপ’ক্ল’ৰাইট, যাৰ সূত্ৰ CaOCl2। - Which is not a property of acids?
তলৰ কোনটো অম্লৰ বৈশিষ্ট্য নহয়?
(a) Turns blue litmus red
(a) নীলা লিটমাছক ৰঙা কৰে
(b) Has a sour taste
(b) টেঙেটি সোৱাদ থাকে
(c) Produces hydrogen gas with metals
(c) ধাতুৰ সৈতে হাইড্ৰ’জেন গেছ উৎপন্ন কৰে
(d) Has a pH greater than 7
(d) pH ৭ৰ ওপৰত থাকে
Answer: (d) Has a pH greater than 7
উত্তৰ: (d) pH ৭ৰ ওপৰত থাকে
Explanation: Acids have a pH less than 7, while a pH above 7 indicates a base.
ব্যাখ্যা: অম্লৰ pH ৭ৰ তলত থাকে, আনহাতে ৭ৰ ওপৰৰ pH ক্ষাৰৰ ইংগিত দিয়ে। - Which of the following is a strong acid?
তলৰ কোনটো এটা তীব্ৰ অম্ল?
(a) Acetic acid (CH3COOH)
(a) এচিটিক এচিড (CH3COOH)
(b) Citric acid (C6H8O7)
(b) চাইট্ৰিক এচিড (C6H8O7)
(c) Hydrochloric acid (HCl)
(c) হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড (HCl)
(d) Carbonic acid (H2CO3)
(d) কাৰ্বনিক এচিড (H2CO3)
Answer: (c) Hydrochloric acid (HCl)
উত্তৰ: (c) হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড (HCl)
Explanation: HCl fully dissociates in water, making it a strong acid; the others are weak acids.
ব্যাখ্যা: HCl পানীত সম্পূৰ্ণৰূপে বিযোজিত হয়, যাৰ ফলত ই তীব্ৰ অম্ল; অন্যান্যবোৰ দুৰ্বল অম্ল। - What is the range of the pH scale?
pH স্কেলৰ পৰিসৰ কি?
(a) 0 to 10
(a) ০ৰ পৰা ১০
(b) 0 to 14
(b) ০ৰ পৰা ১৪
(c) 1 to 12
(c) ১ৰ পৰা ১২
(d) 1 to 10
(d) ১ৰ পৰা ১০
Answer: (b) 0 to 14
উত্তৰ: (b) ০ৰ পৰা ১৪
Explanation: The pH scale ranges from 0 (highly acidic) to 14 (highly basic), with 7 being neutral.
ব্যাখ্যা: pH স্কেলৰ পৰিসৰ ০ (অতি অম্লীয়)ৰ পৰা ১৪ (অতি ক্ষাৰকীয়), আৰু ৭ নিৰপেক্ষ। - What gas is produced when an acid reacts with a metal?
এটা অম্ল ধাতুৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰিলে কোন গেছ উৎপন্ন হয়?
(a) Water
(a) পানী
(b) Salt
(b) লৱণ
(c) Hydrogen gas
(c) হাইড্ৰ’জেন গেছ
(d) Oxygen gas
(d) অক্সিজেন গেছ
Answer: (c) Hydrogen gas
উত্তৰ: (c) হাইড্ৰ’জেন গেছ
Explanation: Acids react with metals like zinc to produce hydrogen gas, e.g., 2HCl + Zn → ZnCl2 + H2.
ব্যাখ্যা: অম্ল জিংকৰ দৰে ধাতুৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি হাইড্ৰ’জেন গেছ উৎপন্ন কৰে, যেনে, 2HCl + Zn → ZnCl2 + H2। - What color does a base turn red litmus paper?
ক্ষাৰে ৰঙা লিটমাছ কাগজক কি ৰংলৈ পৰিৱৰ্তন কৰে?
(a) Blue
(a) নীলা
(b) Green
(b) সেউজীয়া
(c) Yellow
(c) হালধীয়া
(d) No change
(d) কোনো পৰিৱৰ্তন নহয়
Answer: (a) Blue
উত্তৰ: (a) নীলা
Explanation: A base turns red litmus paper blue, as litmus is a natural indicator sensitive to pH.
ব্যাখ্যা: ক্ষাৰে ৰঙা লিটমাছ কাগজক নীলা কৰে, কাৰণ লিটমাছ pHৰ প্ৰতি সংবেদনশীল প্ৰাকৃতিক সূচক। - Which gas is released when an acid reacts with a metal carbonate?
এটা অম্ল ধাতৱ কাৰ্বনেটৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰিলে কোন গেছ মুক্ত হয়?
(a) Hydrogen gas
(a) হাইড্ৰ’জেন গেছ
(b) Carbon dioxide gas
(b) কাৰ্বন ডাই অক্সাইড গেছ
(c) Oxygen gas
(c) অক্সিজেন গেছ
(d) Nitrogen gas
(d) নাইট্ৰ’জেন গেছ
Answer: (b) Carbon dioxide gas
উত্তৰ: (b) কাৰ্বন ডাই অক্সাইড গেছ
Explanation: Acids react with metal carbonates to produce carbon dioxide, e.g., HCl + Na2CO3 → NaCl + H2O + CO2.
ব্যাখ্যা: অম্ল ধাতৱ কাৰ্বনেটৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি কাৰ্বন ডাই অক্সাইড উৎপন্ন কৰে, যেনে, HCl + Na2CO3 → NaCl + H2O + CO2। - Sodium bicarbonate is an example of which type of substance?
ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেট কোন ধৰণৰ পদাৰ্থৰ উদাহৰণ?
(a) Acid
(a) অম্ল
(b) Base
(b) ক্ষাৰ
(c) Salt
(c) লৱণ
(d) Alkali
(d) ক্ষাৰক
Answer: (b) Base
উত্তৰ: (b) ক্ষাৰ
Explanation: Sodium bicarbonate (NaHCO3) is a mild base, commonly used as an antacid.
ব্যাখ্যা: ছ’ডিয়াম বাইকাৰ্বনেট (NaHCO3) এটা মৃদু ক্ষাৰ, যাক সাধাৰণতে এণ্টাচিড হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। - What is the chemical formula of hydrochloric acid?
হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিডৰ ৰাসায়নিক সূত্ৰ কি?
(a) H2SO4
(a) H2SO4
(b) HNO3
(b) HNO3
(c) HCl
(c) HCl
(d) NaOH
(d) NaOH
Answer: (c) HCl
উত্তৰ: (c) HCl
Explanation: HCl is the chemical formula for hydrochloric acid, a common mineral acid.
ব্যাখ্যা: HCl হৈছে হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিডৰ ৰাসায়নিক সূত্ৰ, এটা সাধাৰণ খনিজ অম্ল। - Which of the following is a natural indicator?
তলৰ কোনটো এটা প্ৰাকৃতিক সূচক?
(a) Methyl orange
(a) মিথাইল অৰেঞ্জ
(b) Phenolphthalein
(b) ফিন’লফ্থেলিন
(c) Litmus
(c) লিটমাছ
(d) Universal indicator
(d) ইউনিভাৰ্চেল সূচক
Answer: (c) Litmus
উত্তৰ: (c) লিটমাছ
Explanation: Litmus, derived from lichens, changes color in acidic and basic solutions, making it a natural indicator.
ব্যাখ্যা: লিটমাছ, লাইকেনৰ পৰা উৎপন্ন, অম্লীয় আৰু ক্ষাৰকীয় দ্ৰৱত ৰং সলায়, যাৰ ফলত ই প্ৰাকৃতিক সূচক। - What is the pH of a neutral solution?
এটা নিৰপেক্ষ দ্ৰৱৰ pH কি?
(a) 0
(a) ০
(b) 7
(b) ৭
(c) 14
(c) ১৪
(d) Cannot be determined
(d) নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি
Answer: (b) 7
উত্তৰ: (b) ৭
Explanation: A neutral solution, like pure water, has a pH of 7, where [H+] equals [OH-].
ব্যাখ্যা: এটা নিৰপেক্ষ দ্ৰৱ, যেনে বিশুদ্ধ পানীৰ, pH ৭, য’ত [H+] আৰু [OH-] সমান। - Which of the following is not an acidic substance?
তলৰ কোনটো অম্লীয় পদাৰ্থ নহয়?
(a) Lemon juice
(a) নেমুৰ ৰস
(b) Vinegar
(b) ভিনেগাৰ
(c) Milk of magnesia
(c) মিল্ক অৱ মেগনেছিয়া
(d) Orange juice
(d) কমলাৰ ৰস
Answer: (c) Milk of magnesia
উত্তৰ: (c) মিল্ক অৱ মেগনেছিয়া
Explanation: Milk of magnesia (Mg(OH)2) is a base, while the others contain acids.
ব্যাখ্যা: মিল্ক অৱ মেগনেছিয়া (Mg(OH)2) এটা ক্ষাৰ, আনহাতে অন্যান্যবোৰত অম্ল থাকে। - What is the name of the reaction between an acid and a base?
অম্ল আৰু ক্ষাৰৰ মাজৰ বিক্ৰিয়াৰ নাম কি?
(a) Neutralization
(a) নিষ্ক্ৰিয়কৰণ
(b) Precipitation
(b) অৱক্ষেপণ
(c) Combustion
(c) দহন
(d) Oxidation
(d) অক্সিডেচন
Answer: (a) Neutralization
উত্তৰ: (a) নিষ্ক্ৰিয়কৰণ
Explanation: An acid and base react to form a salt and water, known as neutralization, e.g., HCl + NaOH → NaCl + H2O.
ব্যাখ্যা: অম্ল আৰু ক্ষাৰে বিক্ৰিয়া কৰি লৱণ আৰু পানী গঠন কৰে, যাক নিষ্ক্ৰিয়কৰণ বোলা হয়, যেনে, HCl + NaOH → NaCl + H2O। - A solution with a pH of 9 is classified as what type?
৯ pHৰ এটা দ্ৰৱ কোন ধৰণৰ বুলি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়?
(a) Acidic
(a) অম্লীয়
(b) Basic
(b) ক্ষাৰকীয়
(c) Neutral
(c) নিৰপেক্ষ
(d) Cannot be determined
(d) নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি
Answer: (b) Basic
উত্তৰ: (b) ক্ষাৰকীয়
Explanation: A pH greater than 7 indicates a basic solution.
ব্যাখ্যা: ৭ৰ ওপৰৰ pH এটা ক্ষাৰকীয় দ্ৰৱৰ ইংগিত দিয়ে। - What is the chemical formula of Plaster of Paris?
প্লাষ্টাৰ অৱ পেৰিছৰ ৰাসায়নিক সূত্ৰ কি?
(a) CaSO4·2H2O
(a) CaSO4·2H2O
(b) CaSO4·H2O
(b) CaSO4·H2O
(c) CaSO4·1/2H2O
(c) CaSO4·1/2H2O
(d) CaSO4
(d) CaSO4
Answer: (c) CaSO4·1/2H2O
উত্তৰ: (c) CaSO4·1/2H2O
Explanation: Plaster of Paris is calcium sulphate hemihydrate, formed by heating gypsum.
ব্যাখ্যা: প্লাষ্টাৰ অৱ পেৰিছ হৈছে কেলচিয়াম ছালফেট হেমিহাইড্ৰেট, যি জিপচাম গৰম কৰি গঠন হয়। - What is the chemical name of blue vitriol?
নীলা তুতিয়াৰ ৰাসায়নিক নাম কি?
(a) CuSO4·5H2O
(a) CuSO4·5H2O
(b) FeSO4·7H2O
(b) FeSO4·7H2O
(c) ZnSO4·7H2O
(c) ZnSO4·7H2O
(d) Na2CO3·10H2O
(d) Na2CO3·10H2O
Answer: (a) CuSO4·5H2O
উত্তৰ: (a) CuSO4·5H2O
Explanation: Blue vitriol is copper sulphate pentahydrate, containing five water molecules.
ব্যাখ্যা: নীলা তুতিয়া হৈছে কপাৰ ছালফেট পেণ্টাহাইড্ৰেট, য’ত পাঁচটা জলৰ অণু থাকে। - Which acid is found in vinegar?
ভিনেগাৰত কোনটো অম্ল পোৱা যায়?
(a) Citric acid
(a) চাইট্ৰিক এচিড
(b) Acetic acid
(b) এচিটিক এচিড
(c) Tartaric acid
(c) টাৰ্টাৰিক এচিড
(d) Oxalic acid
(d) অক্সালিক এচিড
Answer: (b) Acetic acid
উত্তৰ: (b) এচিটিক এচিড
Explanation: Vinegar contains 5-8% acetic acid, giving it its sour taste.
ব্যাখ্যা: ভিনেগাৰত ৫-৮% এচিটিক এচিড থাকে, যি ইয়াৰ টেঙেটি সোৱাদ দিয়ে। - Which salt is primarily found in seawater?
সমুদ্ৰৰ পানীত প্ৰাথমিকভাৱে কোনটো লৱণ পোৱা যায়?
(a) KCl
(a) KCl
(b) NaCl
(b) NaCl
(c) MgCl2
(c) MgCl2
(d) CaCl2
(d) CaCl2
Answer: (b) NaCl
উত্তৰ: (b) NaCl
Explanation: Sodium chloride (NaCl) is the main salt dissolved in seawater.
ব্যাখ্যা: ছ’ডিয়াম ক্ল’ৰাইড (NaCl) সমুদ্ৰৰ পানীত দ্ৰৱীভূত প্ৰধান লৱণ। - Which acid is present in the human stomach?
মানুহৰ পাকস্থলীত কোনটো অম্ল থাকে?
(a) H2SO4
(a) H2SO4
(b) HNO3
(b) HNO3
(c) HCl
(c) HCl
(d) CH3COOH
(d) CH3COOH
Answer: (c) HCl
উত্তৰ: (c) HCl
Explanation: Hydrochloric acid (HCl) in gastric juice aids in digestion.
ব্যাখ্যা: পাকস্থলীৰ ৰসত থকা হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এচিড (HCl) হজমত সহায় কৰে। - Which base is used in the production of soap?
চাবোন উৎপাদনত কোনটো ক্ষাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
(a) NaOH
(a) NaOH
(b) KOH
(b) KOH
(c) Ca(OH)2
(c) Ca(OH)2
(d) NH4OH
(d) NH4OH
Answer: (a) NaOH
উত্তৰ: (a) NaOH
Explanation: Sodium hydroxide (NaOH) is used in saponification to produce soap.
ব্যাখ্যা: ছ’ডিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড (NaOH) চাবোন উৎপাদনৰ বাবে চেপনিফিকেশ্যনত ব্যৱহৃত হয়। - What is the color of phenolphthalein in an acidic solution?
অম্লীয় দ্ৰৱত ফিন’লফ্থেলিনৰ ৰং কি?
(a) Pink
(a) গোলাপী
(b) Colourless
(b) বৰ্ণহীন
(c) Blue
(c) নীলা
(d) Yellow
(d) হালধীয়া
Answer: (b) Colourless
উত্তৰ: (b) বৰ্ণহীন
Explanation: Phenolphthalein remains colourless in acidic solutions but turns pink in basic solutions.
ব্যাখ্যা: ফিন’লফ্থেলিন অম্লীয় দ্ৰৱত বৰ্ণহীন থাকে কিন্তু ক্ষাৰকীয় দ্ৰৱত গোলাপী হয়।
| HSLC Final Previous Year Question Paper PDF | Free Download |
| HS Final Previous Year Question Paper PDF | Free Download |